جمشید سینمای ایران

69
جمشید سینمای ایران

جمشید سینمای ایران

به نقل از محققان و صاحب نظران ای بن پلاس: جَمشید مَشایخی در ۶ آذر ۱۳۱۳، در جاجرود تهران چشم به جهان گشود. وی یکی از هنرمندان نامی عرصه ی بازیگری و پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون ایران به شمار می روند. ایشان دارای نشان درجه یک و از مفاخر فرهنگ و هنر هستند.

جمشید مشایخی، دارای تحصیلات ناتمام در رشته ی تئاتر است. وی سال ۱۳۳۶ به استخدام اداره تازه تأسیس هنرهای دراماتیک درآمد و به عنوان بازیگر کار خود را در برنامه نمایشی کانال سوم غیردولتی آغاز کرد و با ایفای نقش در فیلم کوتاه «جلد مار» هژیر داریوش به همراه فخری خوروش جلوی دوربین رفت. او حتی به خاطر بازی سینمایی اش برای مدتی از کار تئاتر اخراج شد. در واقع کار حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۴۹ به طور رسمی شروع کرد. بازی جمشید مشایخی در نقش‌های تاریخی همچون «شازده احتجاب»، «کمال الملک» و رضا تفنگچی/خوشنویس در سریال «هزار دستان» نشانگر از توانایی بازیگری اوست. با این حال، در کارنامه ی بازیگری او، نقش‌های کم ارزش و گاه بی‌ارزش نیز شاهد هستیم که به گفته خود، پذیرفتن آن نقش‌ها را برای کمک به کارگردان‌ها قبول می‌کند؛ هرچند که به کارنامه بازیگری اش لطمه وارد شود. او در سال ۱۳۶۳، برای بازی در دو فیلم گل‌های داوودی (ساخته ی رسول صدرعاملی) و کمال‌الملک (ساخته ی زنده یاد علی حاتمی)، برنده ی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره ی فیلم فجر شد. از نمایش‌های مهم او در هنر تئاتر، بازی در نقش «بزرگ آقا» در نمایش میراث کارِ بهرام بیضایی در تالار «۲۵ شهریور» در آذر ماه ۱۳۴۶ بود.

جمشید سینمای ایران جمشید سینمای ایران

از دیدگاه زنده یاد علی حاتمی: «او بهترین کسی است که دیالوگ‌های شاعرانه‌اش را می‌گوید.» دیالوگ‌هایی شاهکاری از قبیل «سوته‌دلان»، «هزاردستان» و حتی «کمال‌الملک» را می توان از بهترین آثار این استاد بازیگری بر شمرد.

مشایخی در اکثر فیلم‌های زنده یاد علی حاتمی حضور داشت و حاتمی، بهترین نقش‌هایش را برای او می‌نوشت. این دو هنرمند در پنج فیلم با همدیگر همکاری کردند. در «دلشدگان» هم قرار بود جمشید مشایخی حضور داشته باشد ولی قراردادش با سریال «پیک سحر» مانع از آن شد. در «مادر» هم به همین شکل. در «تختی» یعنی همان آخرین فیلم زنده یاد علی حاتمی‌ که با وفاتش نیمه‌کاره ماند هم نقش داشت اما مشایخی دلیل این عدم همکاری را شیطنت عده‌ای می‌داند که نمی‌خواستند او و حاتمی همکاری داشته باشند. مشایخی بهرتین فیلم‌هایش را با حاتمی می داند و آنها را بیشتر از بقیه کارهایش دوست دارد. او معتقد است: حاتمی، سعدی سینماست و در سینما شعر می‌گوید.

جمشید سینمای ایران جمشید سینمای ایران

مشایخی، بارها گفته است که: شعر و ادبیات را بیش از سینما دوست دارد و بیشترین علاقمندی ادبی اش به حافظ و مولانا است. او در جایی دیگر اذعان کرده است پس از فیلم‌های حاتمی، فیلم روز واقعه (ساخته ی شهرام اسدی) و فیلم طلسم (داریوش فرهنگ) را دوست دارد.

حاصل ازدواج مشایخی و همسرش (گیتی افروز رئوفی) سه فرزند به نام های نادر، نغمه و سام. است. نادر مشایخی از هنرمندان و آهنگسازان شناخته شده می باشد. وی رهبر ارکستر تهران است و سال ها در اتریش در رشته ی موسیقی تحصیل و ارکسترهای مختلفی را رهبری نموده است. شاید وجه تشابه بهترین بازیگران سینمای ایران همین باشد؛ فرزندان مشایخی و انتظامی، هر دو از بهترین آهنگسازان ایران هستند.

مشایخی در سال ۹۳ به عنوان سفیر سلامت چشم و بینایی و در سال ۹۴ به عنوان سفیر سلامت از سوی وزارت بهداشت و دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تهران معرفی و به وی تندیس سلامت اهدا شد.

آشنایی بیشتر با آثار این هنرمند:

سینما

پدر آن دیگری (۱۳۹۳)

پایان خدمت (۱۳۹۲)

رنج و سرمستی (۱۳۹۲)

چک (۱۳۹۰)

جرم (۱۳۸۹)

سیزده ۵۹ (۱۳۸۹)

زمهریر (۱۳۸۸)

یک گزارش واقعی (۱۳۸۷)

نسکافه داغ داغ (۱۳۸۵)

این ترانه عاشقانه نیست (۱۳۸۴)

یک بوس کوچولو (۱۳۸۴)

پل سیزدهم (۱۳۸۳)

بله برون (۱۳۸۲)

شمعی در باد (۱۳۸۲)

آبادان (۱۳۸۱)

بانوی من (۱۳۸۱)

چشمان سیاه (۱۳۸۱)

خانه‌ای روی آب (۱۳۸۰)

بادام‌های تلخ (۱۳۷۶)

طهران روزگار نو (۱۳۷۸)

کمیته مجازات (۱۳۷۷)

تنها (۱۳۷۶)

حریف دل (۱۳۷۵)

اعاده امنیت (۱۳۷۴)

سلام به انتظار (۱۳۷۴)

اشک و لبخند (۱۳۷۳)

التهاب (۱۳۷۳)

بی‌قرار (۱۳۷۳)

حالا چه شود! (۱۳۷۳)

راه افتخار (۱۳۷۳)

روز واقعه (۱۳۷۳)

کوسه‌ها (۱۳۷۳)

مجازات (۱۳۷۳)

آلما (۱۳۷۱)

دلاوران کوچه دلگشا (۱۳۷۱)

شکوه بازگشت (۱۳۷۱)

ماه عسل (۱۳۷۱)

خانواده کوچک ما (۱۳۷۰)

دندان طلا (۱۳۷۰)

راز چشمه سرخ (۱۳۷۰)

چون ابر در بهاران (۱۳۶۹)

گالان (۱۳۶۹)

ملک خاتون (۱۳۶۹)

دخترک کنار مرداب (۱۳۶۸)

رانده شده (۱۳۶۸)

سرب (۱۳۶۷)

شاخه‌های بید (۱۳۶۷)

تحفه‌ها (۱۳۶۶)

سایه‌های غم (۱۳۶۶)

سیمرغ (۱۳۶۶)

مکافات (۱۳۶۶)

تصویر آخر (۱۳۶۵)

حریم مهرورزی (۱۳۶۵)

سراب (۱۳۶۵)

طلسم (۱۳۶۵)

ملاقات (۱۳۶۵)

آوار (۱۳۶۴)

پدربزرگ (۱۳۶۴)

ستاره دنباله‌دار (۱۳۶۴)

گردباد (۱۳۶۴)

گمشده (۱۳۶۴)

پیراک (۱۳۶۳)

گل‌های داوودی (۱۳۶۳)

تفنگدار (۱۳۶۲)

خانه عنکبوت (۱۳۶۲)

کمال‌الملک (۱۳۶۲)

دادا (۱۳۶۱)

گفت هرسه نفرشان (۱۳۵۹)

سوته‌دلان (۱۳۵۶)

شارلوت به بازارچه می‌آید (۱۳۵۶)

ماهی‌ها در خاک می‌میرند (۱۳۵۶)

بت‌شکن (۱۳۵۵)

ماه عسل (۱۳۵۵)

ذبیح (۱۳۵۴)

صدای صحرا (۱۳۵۴)

آب (۱۳۵۳)

شازده احتجاب (۱۳۵۳)

بی‌حجاب (۱۳۵۲)

نفرین (۱۳۵۲)

آب‌نبات چوبی (۱۳۵۱)

اتل متل توتوله (۱۳۵۱)

باشرف‌ها (۱۳۵۱)

پدر که ناخلف افتد (۱۳۵۱)

چشمه (۱۳۵۱)

مطرب (۱۳۵۱)

آسمون بی‌ستاره (۱۳۵۰)

پل (۱۳۵۰)

سه تا جاهل (۱۳۵۰)

شکار انسان (۱۳۵۰)

فریاد (۱۳۵۰)

مردان خشن (۱۳۵۰)

پسر زاینده‌رود (۱۳۴۹)

جوانی هم عالمی دارد (۱۳۴۹)

طلوع (۱۳۴۹)

قیصر (۱۳۴۸)

گاو (۱۳۴۸)

خشت و آینه (۱۳۴۴)

تلویزیون

  • ۱۳۹۱        تله فیلم «اولین باران پائیزی»
  • ۱۳۹۰        تله فیلم «مأموریت غیر ممکن»
  • ۱۳۸۹        ستایش
  • ۱۳۸۹        تبریز در مه
  • ۱۳۸۸        تله فیلم «غریبه ها»
  • ۱۳۸۷        پنهان، اما آشکار
  • ۱۳۸۵        آخرین گناه
  • ۱۳۸۴        بوی گلهای وحشی
  • ۱۳۸۴        عشق گمشده
  • ۱۳۸۳-۱۳۸۴     پیله های پرواز
  • ۱۳۸۲       مهمانپذیر طوبی
  • ۱۳۸۱       بدون شرح
  • ۱۳۷۸-۱۳۸۱     روشنتر از خاموشی
  • ۱۳۸۰        هفت گنج
  • ۱۳۷۹        سیمای پنهان آب     مجری
  • ۱۳۷۸          مادر
  • ۱۳۷۸          شب‎زدگان
  • ۱۳۷۷           راه سوم
  • ۱۳۷۴-۱۳۷۶     پهلوانان نمی میرند
  • ۱۳۷۵          بهشت گمشده
  • ۱۳۷۴          عیاران
  • ۱۳۷۴           سلام به انتظار
  • ۱۳۷۳           هدف گمشده
  • ۱۳۷۳           بازگشت به خانه
  • ۱۳۷۲           سنگ و شیشه
  • ۱۳۷۲            باغ گیلاس
  • ۱۳۷۲            تاریخ روابط ایران و انگلیس
  • ۱۳۷۱            بیا تا گل برافشانیم
  • ۱۳۷۰            امام علی
  • ۱۳۷۰            مهمان
  • ۱۳۶۹             پیک سحر
  • ۱۳۶۸             چراغ خانه
  • ۱۳۶۶-۱۳۶۸      با سلسله حکمت
  • ۱۳۵۸-۱۳۶۶      هزاردستان
  • ۱۳۶۴              پاییز صحرا
  • ۱۳۵۶              مستنطق
  • ۱۳۵۵-۱۳۵۶      طلاق
  • ۱۳۵۴              سلطان صاحبقران
  • ۱۳۵۲-۱۳۵۳     گذر خلیل ده مرده
  • ۱۳۵۲-۱۳۵۳     داستانهای مولوی

جوایز

  • برنده ی تندیس بهترین بازیگر نقش مکمل مرد در هفتمین دوره ی جشن خانه ی سینما بابت ایفای نقش در فیلم بانوی من (۱۳۸۲)
  • نامزد دریافت تندیس بهترین بازیگر نقش اول مرد در سومین دوره ی جشن خانه ی سینما بابت ایفای نقش در فیلم کمیته ی مجازات (۱۳۷۸)
  • جایزه ی بهترین بازیگر مرد بابت ایفای نقش در فیلم پدربزرگ در جشنواره ی بین‌المللی فیلم پیونگ‌یانگ (۱۳۶۴)
  • سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره ی فیلم فجر بابت ایفای نقش در فیلم گل‌های داوودی (۱۳۶۳)
  • سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره ی فیلم فجر بابت ایفای نقش در فیلم کمال‌الملک (۱۳۶۳)